Lodhja është një fenomen që po ndodh shumë shpesh, apo jo? Përveç personave të infektuar COVID-19, të cilët përjetojnë lodhje të vazhdueshme për ditë me rradhë, shto këtu edhe shumë shkaqe të tjera të ‘rraskapitjes’ që ekzistonin shumë kohë përpara pandemisë; Të tilla si mungesa e gjumit, problemet e shëndetit mendor, apo sëmundjet mjekësore kronike si anemia dhe sëmundjet e zemrës. Në përgjithësi, duket se njerëzit po lodhen gjithnjë e më shumë, gjithnjë e më shpesh…
Sigurisht që ndonjëherë lodhja mund të jetë dhe disi e dobishme. Ajo mund të jetë paralajmërimi i nevojshëm i një pushimi pas një seance të fortë stërvitjeje apo përsëri thirrja e duhur për pushim në rast sëmundjesh. Sikurse, në krahun tjetër, ajo sjell edhe komplikimet e saj. Siç është kufizimi i aktiviteteve të përditshmërisë dhe për të mos përmendur perceptimin se përpjekja që duhet për të bërë diçka është më shumë se ajo që realisht nevojitet.
Në vetvete, lodhja nuk është një sëmundje por një simptomë. Ajo mund të vijë si rezultat i viruseve, medikamenteve, kequshqyerjes, sëmundjeve, trishtimit, ankthit dhe faktorëve të tjerë. Duke qenë se ekzistojnë shumë shkaqe të ndryshme, mund të jetë e vështirë për mjekët që të përcaktojnë saktësisht burimin e lodhjes së dikujt. Kjo mund ta bëjë sfiduese zhvillimin e një strategjie efektive trajtimi. Sidoqoftë, një mjek mundet të japë këshilla të vlefshme në shumë aspekte përsa i përket këtyre simptomave. Probleme të tilla si mungesa e vitaminave ose mineraleve janë mëse të shërueshme.
Përmirësimet në stilin e jetesës mundësojnë një formë lehtësimi (shih gjithashtu fundin e artikullit), por përmirësimet jo gjithmonë janë të mjaftueshme. Duke qenë se lodhja ka shumë gjasa të përkeqësohet si pasojë e çrregullime mjekësore, shkaku më i njohur për lodhjet sfilitëse është sindroma e lodhjes kronike e quajtur ‘encefalomieliti mialgjik’. Kjo sëmundje është në gjëndje të shkaktojë lodhje ekstreme dhe simptoma të ngjashme me gripin dhe ftohjet. Pacientët që vuajnë nga kjo sëmundje përjetojnë dhimbje, probleme me gjumin, mungesë përqendrimi dhe vështirësi në të menduarit. Simptomat mund të përkeqësohen nga ushtrimi i mëtejshëm i aktivitetit fizik dhe atij mendor. Kërkimet shkencore nuk kanë zbuluar ende një metodë efektive për diagnostikimin dhe trajtimin e ‘encefalomielitit mialgjik’, megjithatë, simptomat e saj mbivendosen me ato që përjetojnë personat e infektuar Covid; Kur simptomat e COVID-19 vazhdojnë për disa javë ose muaj, rreth 20% të këtyre pacientëve diagnostikohen gjithashtu me ‘sindromës e lodhjes kronike’.
Lajmi i mirë është se studimet krahasuese të viteve të fundit, po ofrojnë shtigje të reja që shkencëtarët të hedhin dritë mbi biologjinë e lodhjes. Ekspertë të shumë sektorëve dhe fonde të reja po dedikohen për të ndihmuar në zbulimin e pikëpyetjeve të ‘lodhjes kronike’ dhe formave të tjera të lodhjes në përgjithësi. Me avancimin e studimeve gjithnjë po vijnë më shumë shpjegime që komuniteti i ‘encefalomieliti mialgjik’ ka studiuar për kohë të gjatë. Studime që ndihmojnë të kuptojmë më mirë lodhjen dhe shkaqet themelore të saj.
Çfarë mund të bëjmë që të mos ndihemi më të lodhur?
- Dieta Ushqimore/ Ushqimet me vlera të larta ushqimore ju japin energjinë që nevojitet për të bërë gjërat që doni.
- Aktivitetet Fizike/ Ekspertët këshillojnë angazhimi për të paktën 150 minuta aktivitet fizik të moderuar për çdo javë.
- Pushoni Mirë Natën/ Të rriturit kërkojnë të paktën shtatë orë gjumë në natë.
- Ndaloni Duhanin/ Pirja e duhanit lidhet me një sërë sëmundjesh që dëmtojnë shëndetin. Nëse pini duhan, këshilla jonë e vetme është: Sa më shpejt e lini, aq më mirë.
- Konsumoni Pak ose Aspak Alkool/ Gratë duhet të kufizojnë veten në një pije çdo ditë, ndërsa meshkujt në dy.
Nëse jeni ndierë të lodhur për disa javë rrjesht duhet të konsultoheni me një mjek.